Principe van het NLP-model
Het NLP-model van Logische Niveaus is ontwikkeld door Gregory Bateson en uitgewerkt door Robert Dilts en bestaat uit 6 niveaus. Iedereen leeft tegelijkertijd op de 6 niveaus (bewust of onbewust). Het model gaat ervan uit dat zaken van een niveau doorwerken op de onderliggende niveaus (zowel bekrachtigend als beperkend). Een verandering op het niveau “overtuigingen” resulteert in veranderingen op de 3 onderliggende niveaus, terwijl een verandering op het niveau van “gedrag” alleen resulteert in veranderingen op het niveau “omgeving”.
Veranderingen op lagere niveaus kunnen soms veranderingen op hogere niveaus teweegbrengen. Je kunt het model op allerlei situaties loslaten.

Voorbeeld
Als je als overtuiging hebt “ik word niet gewaardeerd” zal dit automatisch zijn weerslag hebben op je vaardigheden, je gedrag en hoe je op je omgeving reageert.
Hoe hoger het niveau waarop de verandering plaatsvindt, des te krachtiger en duurzamer is het effect. Dit model bevestigt de ervaringen dat ongewenst gedrag niet verdwijnt als je alleen de omgeving (andere baan, andere partner, ander huis et cetera) verandert. Na verloop van tijd zal ook in een andere omgeving hetzelfde gedragspatroon weer zichtbaar zijn.

Hoe praat iemand? Op welk niveau?
Zegt iemand steeds: “Ik vind het belangrijk dat .” of “Ik geloof dat .”, dan zit diegene op het niveau van overtuigingen en kun je hem ook op dat niveau aanspreken. Bijvoorbeeld: “Vind je het belangrijk om je . te veranderen?”

Op welk niveau is er een probleem?
Als iemand een probleem heeft op gedragsniveau, dan ga je aan vaardigheden werken.

Stel dat je een nieuw bedrijf op wilt zetten, dan kan je op elk niveau vragen aan jezelf stellen. Hoe moet mijn bedrijf eruit gaan zien (omgeving)? Wat doe ik daar dan (gedrag)? Hoe doe ik het (vaardigheden)? Welke overtuigingen zorgen ervoor dat ik dit bedrijf op wil gaan zetten? Welke identiteit heeft mijn bedrijf (wat wil je naar buiten uitdragen)? Wat is de missie van mijn bedrijf (hoeveel wil je ermee verdienen ?

Een variant op het Logische Niveaus Loopje
Gebruik A4-tjes om de 6 niveaus op te schrijven en leg die in de goeie volgorde op de grond (zie tekening), zo ver uit elkaar dat je gemakkelijk van het ene niveau naar het andere stapt.

Heenweg

• Identificeer een doel dat je wilt bereiken: Onder eigen controle, Positief geformuleerd, Zintuiglijk specifiek en testbaar (je moet kunnen voelen/horen/zien hoe het is als je je doel bereikt hebt), Ecologisch verantwoord, Tijdspecifiek (een datum, wanneer precies?)
• Goed gronden en helemaal ontspannen. Een lichte trance.

1. Stap op omgeving. Wat zie je? Zie je mensen? Een huis? De natuur? Beschrijf wat je ziet.
2. Stap op gedrag. Wat zie je jezelf doen? Loop je, zit je? Welke gebaren maak je?
3. Stap op vaardigheden. Welke vaardigheden heb je? Wat kan je allemaal?
4. Stap op overtuigingen. Welke overtuigingen heb je? Bijvoorbeeld: ik ben iemand die gelooft dat .
5. Stap op identiteit. Wie ben je? Kijk naar binnen, vergeet alle rollen die je vervult en kijk naar je zelf.
6. Stap op missie. Spreek je missie/doel nogmaals uit.

Stap een stap verder dan je missie. Het is nu de dag nádat je je doel bereikt hebt. Ga helemaal in de ervaring … doe alsof je je doel al bereikt hebt. Zie/hoor/voel wat je dan ziet/hoort/voelt. Versterk die ervaring, ga er helemaal in zitten. Geniet ervan en hou dat gevoel vast.

Terugweg

• Blijf dat gevoel, van toen je je doel al bereikt had, vasthouden.
• Draai je om en kijk even naar de stappen die je gezet hebt om je doel bereikt te hebben.
• Stap door elk niveau terug en neem de verschillen waar. Of krijg je nieuwe inzichten, hoor je de fanfare, voel je zekerder? Moet je iets veranderen, heb je nog wat nodig om je doel te kunnen hebben bereikt?
• Je hebt je doel al bereikt, je kent nu de ervaring van het moment dat je je doel bereikte en je weet nu wat je moet doen om daar te komen.

Met OPZET© je doelen bereiken

Met dank aan de oefengroep van 4 maart 2006, die mij inspireerde om OPZET© te verzinnen.